VERÐTRYGGINGIN ER AÐ KÆFA HEIMILIN

Forystumenn núverandi ríkisstjórnar, þau Jóhanna og Steingrímur, hafa margsinnis lofað að afnema verðtrygginguna. Þau hafa svikið það jafn oft. Verðtryggingin gagnast fyrst og fremst fjármagnseigendum og lánadrottnum. Hún gerir alla vandaða lánastarfsemi af hálfu lánadrottna óþarfa því þeir geta aldrei tapað á sínum lánum vegna verðtryggingarinnar. Að sama skapi setur verðtryggingin lánþegann í vonlausa stöðu því hann getur á engan hátt gert sér grein fyrir greiðslubyrðinni. Mér finnst í hæsta máta óeðlilegt að ríkisstjórn sem kennir sig við norræna velferðarstjórn komi svona fram við lántakendur.

Það er nokkuð víst að það er enginn meirihluti fyrir afnámi verðtryggingarinnar á Alþingi að óbreyttu. Núverandi fyrirkomulag er að leggja þúsundir heimila í rúst. Ef fram heldur sem horfir munu fleiri heimili verða gjaldþrota með skelfilegum afleiðingum. Þrátt fyrir það vill Alþingi ekki koma heimilunum til bjargar.
Almenningur vill afnema verðtrygginguna. Það er  nauðsynlegt að við komum þeim skilaboðum  skýrt til Alþingismanna.

Borgarafundur verður haldinn í Háskólabíói mánudaginn 23. janúar þar sem verðtryggingin verður rædd og áhrif hennar á hag heimilanna. Verðtryggingin er að kæfa heimilin og það vita allir sem lifa við slíkt ástand. Nú er um að gera að hafa kröftugan fund því það er í okkar valdi að skapa þann áhuga hjá þingmönnum sem þarf til að þeir afnemi verðtrygginguna.

Lýsing
Borgarafundur þar sem staða lánþega verður í brennidepli. Auk reynslusagna verður farið í það hvernig verðtryggingin virkar og bent á lausnir.

 

FRAMSÖGUMENN Á FUNDINUM 23. jan.:

Ólöf Guðný Valdimarsdóttir, arkitekt
Karl Sigfússon, verkfræðingur og millistéttarauli

Marinó G. Njálsson, ráðgjafi
Guðbjörn Jónsson, fyrrverandi ráðgjafi

Pallborðið verður tvískipt en þar verða eftirtaldir:

PALLBORÐ I

Karl Sigfússon, verkfræðingur og millistéttarauli
Ólöf Guðný Valdimarsdóttir, arkitekt
Sverir Bollason, skipulagsverkfræðingur

PALLBORÐ II

Andrea J. Ólafsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna
Guðbjörn Jónsson, fyrrverandi ráðgjafi
Marinó G. Njálsson, ráðgjafi
Ragnar Þór Ingólfsson, stjórnarmaður VR

Fundarstjóri: Rakel Sigurgeirsdóttir
Pallborðsstjóri: Eiríkur S. Svavarsson

Nupo, peningarnir hans og Samfylkingin

Ein meginástæðan fyrir stuðningi margra landsmanna við Nupo eru peningarnir hans. Þeir voru nefndir erlend fjárfesting en hvað er erlend fjárfesting? Eru það peningar sem koma frá Kínverja eða einhverjum frá útlöndum? Þar sem íslenska ríkið er í miklum peningaskorti sem kemur fram í aukinn skattheimtu og niðurskurði er augljóst að aukið magn peninga er vel þegið. Vegna þess að Ísland skuldar mikið í erlendum peningum er gott að fá erlendan pening í kassann.

Peningar eru nauðsynlegur hluti af tilveru okkar. Peningar flytja verðmæti frá einum stað til annars og auðvelda þannig viðskipti með vörur sem er búið er að framleiða. Ef við framleiðum ekki neitt þá þurfum við ekki peninga. Í raun á framleiðslan að koma fyrst en síðan peningamyndun til að flytja verðmæti framleiðslunnar. Ef verktaki grefur skurð þá á hann erfitt með að taka skurðinn inn í Bónus og kaupa sér mjólk fyrir skurðinn, þess vegna þarf hann peninga.

Bankar hafa einkaleyfi á því að búa til peninga og þess vegna eru þeir svo takmarkandi.

Ef Ögmundur skildi peninga og vildi byggja ferðamannaþjónustu á Grímsstöðum á Fjöllum þá myndi hann gera það sjálfur sem ráðherra. Hann myndi bjóða út verkið og þegar verktakanum miðaði áfram myndi Ögmundur(hið opinbera) búa til peningana sjálfur og afhenda verktkanum þá. Í raun væru peningarnir hans Ögmundar ekki greiðsla. Peningarnir hans Ögmundar væru verkfæri sem gerði verktakanum mögulegt að flytja verðmæti framleiðslu sinnar út í þjóðfélagið(samanber skurðinn og mjólkina). Þegar verktakinn væri búinn að versla sér aðrar vörur í Bónus með peningunum hans Ögmundar þá væri hann búinn að fá greitt fyrir framleiðslu sína með öðrum vörum, ekki peningum.

Greiðsla verktakans eru aðrar vörur sem aðrir framleiða í þjóðfélaginu.

Peningar gera þessi viðskipti einfaldari.

Þess vegna eru peningar verðlausir í sjálfu sér.

Þar sem bankar hafa einkaleyfi á því að búa til peninga geta þeir skapað þær aðstæður með skuldsetningu sem veldur því að margir eru reiðubúnir að þiggja peninga hvaðan svo sem þeir koma og með hvaða afleiðingum sem er. Dæmið um Nupo fjallar í raun um það. Þar sem Ögmundur má ekki búa til peninga en vinir Nupo mega það, bankarnir, þá getur Nupo komið og keypt landið okkar.

Þar sem peningar eru verðlausir þá keppist bankavaldið og vinir þess  við að  kaupa sér raunveruleg verðmæti eins og Grímsstaði á Fjöllum. Aðstæður ráðamanna skapast því ekki af vinstri eða hægri pólitík, eingöngu þjónkun við bankaveldið eða þá vanþekkingu á því hvað peningar eru.

Lög landsins eru hluti af lýðræði okkar og ætlum við að láta bankavaldið og vini þess nauðga því.?

Mun Jón Bjarnason svara tilboði SÍF?

Föstudaginn 11. nóvember fóru fram mótmæli fyrir utan Sjávarútvegsráðuneytið. Samtök íslenskra fiskimanna stóðu fyrir þessum mótmælum. Mótmælendur vildu minna stjórnvöld á svikin loforð um að hætta að brjóta mannréttindi á íslenskum þegnum.  Sjómennirnir sætta sig ekki við níðingsverk íslenska ríkisins. Þeir fá ekki að stunda atvinnu sína nema að greiða stórfé til manna út í bæ. Sjómennirnir eru reiðubúnir til að greiða  sanngjarnt auðlindagjald fyrir fisveiðiauðlindina og þá til eigendans. Sjómenn vildu sýna vilja sinn í verki og afhentu Jóni Bjarnasyni sjávarútvegsráðherra ákveðið tilboð í aflaheimildir fyrir hönd félagsmanna í S.Í.F.

Ég vil vekja athygli á þessu tilboði þar sem ég hef hvergi séð það í fjölmiðlum.Mér finnst það ábyrgðar hlutur að stjórnvöld láti hjá líða að svara þessu góða boði þar sem þetta er bæði sanngjarnt og ekki veitir af að auka tekjur ríkissjóðs. 

Tilboð Samtaka íslenskra fiskimanna:

 Stjórn Samtaka íslenskra fiskimanna S.Í.F óskar eftir , fyrir hönd félagsmanna sinna,að leigja til sín aflaheimildir og leggur því fram eftirfarandi tilboð sem tillögu að bindandi samningi.

Þorskur   10.000.000 kg  á 100 kr/kg.........................samtals 1.000 Mkr.

Ýsa          5.000.000 kg   á   75 kr/kg........................samtals     375 Mkr.

Ufsi          5.000.000 kg    á   50 kr/kg.........................samtals  250  Mkr.

 Heildarverðmæti samnings                 ........................samtals  1.625 Mkr

 

Almennt:     Aflaheimildir  þessar verða ekki bundnar við einstök skip, en öllum félögum í S.Í.F verður

                  heimilt að veiða samkvæmt skilmálum samningsins uns leigðu magni hefur verið landað.

Eftirlit :       Öllum afla verði landað til sölu á innlendum  fiskmörkuðum, en frjálst sé að landa í hvaða höfn

                  sem er.  Fiskistofa hefur eftirlit með framkvæmd samningsins, enda skal halda sérstaka

                  dagbók um veiðar samkvæmt þessum samningi.   

 

Gildistími samnings:   Frá undirritun samnings til og með 30. apríl 2012

 

Greiðslufyrirkomulag:  Leigugjald hvers róðrar verði dregin frá söluverði afla á markaði, einungis verði 

                                 greidd leiga fyrir landaðan afla.

                 

 

 

Bréf til ráðstefnugesta

 

Íslensk stjórnvöld og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafa boðað til ráðstefnu í Hörpunni fimmtudaginn 27.október. Þar munu fróðir menn ræða ástandið á Íslandi og hvernig til hefur tekist með samstarfið við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn. Ég ásamt öðru góðu fólki taldi mikilvægt að þessir sérfræðingar fengju að heyra álit fólksins í landinu. Þess vegna tókum við okkur til og skrifuðum þeim þetta bréf. Þeir sem fá þetta bréf eru viðkomandi aðilar : Joseph Stiglitz, Poul Tomsen,Julie Kozach, Paul Krugman, Simon Johnson,Nemat  Shafik og Martin Wolf

 

Reykjavík 23. október 2011

Kæri herra/frú

Tilefni þessara skrifa er það að þú ert meðal þeirra sem munu taka til máls á ráðstefnunni Iceland´s Recovery-Lessons and Challenges, sem haldin verður í Reykjavík 27. október næst komandi. Við undirrituð höfum áhyggjur af því að þú hafir aðeins fengið valdar upplýsingar um efnahagsástandið á Íslandi frá hérlendum stjórnvöldum. Við viljum því benda þér á mikilvægar viðbótarupplýsingar varðandi fjármál ríkis og sveitarfélaga, fjármálakerfið og stöðu almennings í landinu.

Almennt

Ljóst er að staðan í íslensku efnahagslífi er nokkuð önnur í dag en upphaflegar áætlanir Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) gerðu ráð fyrir þegar þeir komu hér að málum í lok árs 2008. Þannig voru erlendar skuldir þjóðarbúsins nærri tvöfalt meiri í árslok 2010 en upphaflega var áætlað; skuldir hins opinbera eru meiri, atvinnuleysi er meira, verðbólga á árinu 2010 var meiri og svo virðist sem samdrátturinn í efnahagslífinu ætli að verða dýpri og vara lengur.

Ríkisfjármálin

Fyrir hrun skuldaði ríkissjóður 26% af VLF. Opinberar tölur yfir skuldir ríkisins eru 111% af VLF en heildarskuldir þjóðarbúsins eru hins vegar 280% af VLF. Hrein peningaleg eign ríkissjóðs versnaði um 140 milljarða króna milli annars ársfjórðungs 2010 og 2011. Ef marka má þessar tölur þá er hægt að leiða að því líkum að íslenska ríkið hafi frá hruni tekið að láni fjárhæð sem nemur jafnvirði landsframleiðslu í eitt ár og þá eru lánin frá AGS ekki einu sinni talin með. Vaxtakostnaður ríkissjóðs af núverandi skuldabyrði er hátt í 20% af tekjum.

Sveitarfélög

Skuldir sveitarfélaganna og skuldbindingar voru 586 milljarðar um seinustu áramót. Ef skuldir Orkuveitu Reykjavíkur, sem eru vel á 300 milljarða, og 47 milljarða lífeyrisskuldbindingar sveitarfélaganna eru frátaldar standa samanlagðar skuldir sveitarfélaganna í 310 milljörðum kr. sem er 20% af VLF og 154% af tekjum þeirra.

Fjármálakerfið

Kostnaður íslenska ríkisins við endurreisn bankakerfisins í kjölfar hrunsins haustið 2008 var 64% af VLF sem er heimsmet. Nýju bankarnir fengu lánasöfn gömlu bankanna á 45-65% af raunvirði þeirra. Þessi niðurfelling á milli gömlu og nýju bankanna hefur þó ekki skilað sér til almennings þar sem lánin eru rukkuð inn á nafnvirði þeirra. Afleiðingarnar eru mikill hagnaður bankanna sem byggir á því að þeir eru að eignast stóran hluta af öllum eignum íslenskra fyrirtækja og heimila.

Almenningur

Nú er svo komið að 20% heimila í landinu geta ekki borgað af lánum sínum og 40% eru í miklum erfiðleikum. Í raun eru það bara 10% sem geta greitt af húsnæðislánum með eðlilegum hætti.

Ráðstöfunartekjur heimilanna hafa lækkað um 27,4% síðastliðin þrjú ár á meðan verðlag hefur hækkað um 40%. Af þessum ástæðum hefur neysla þjóðarinnar dregist saman. Á sama tíma hefur þörfin fyrir mataraðstoð margfaldast en engar opinberar tölur eru til yfir fjöldann. Það eru þó staðreyndir að biðraðirnar við hjálparstofnanir hafa lengst og fjárhagsaðstoð sveitarfélaganna hefur aukist um 62% frá hruni.

Fram hefur komið í tölum ríkisskattstjóra að skuldir íslenskra fjölskyldna hafi vaxið meira en eignir en á síðasta ári rýrnuðu eignir í fyrsta skipti meira en skuldir. Fjölskyldum sem eiga meira en þær skulda hefur fækkað um 8,1% milli ára. Þeim sem voru með neikvæðan eignaskattstofn fjölgaði hins vegar um 12,1%.

Samkvæmt síðustu tölum Vinnumálastofnunar er atvinnuleysið 6,7%. Sú tala er hins vegar umtalsvert hærri þar sem markvisst er unnið að því að koma atvinnulausum í nám og margir hafa yfirgefið landið í leit að atvinnu og betri lífskjörum. Í þessu sambandi skiptir líka máli að hópur fólks sem er atvinnulaus en á ekki rétt á atvinnuleysisbótum skráir sig ekki atvinnulausa. Hvatinn til að skrá sig er ekki til staðar þar sem fólk fær engar bætur hvort sem er. Að lokum er rétt að benda á að samkvæmt tölum sem hafa verið í opinberri umræðu má ráða að störfum á Íslandi hafi fækkað um 22.500 sem er u.þ.b. 8,2% af skráðu vinnuafli árið 2010.

Niðurstaðan

Meginástæða hrunsins var ofvaxið bankakerfi. Það orkar því mjög undarlega á almenning að horfa upp á þá ofuráherslu sem stjórnvöld leggja á endurreisn þessa sama kerfis í stað þess að byggja upp raunhagvöxt samfélagsins. Byrðum fjármálakreppunnar hefur fyrst og fremst verið dreift á skuldsett heimili. Ríkisstjórnin hefur markvisst unnið gegn almennri leiðréttingu lána og innleitt sértæk skuldaúrræði sem gefa bönkunum sjálfdæmi varðandi það hverjir fá leiðréttingu og hversu mikla. Flest ef ekki öll úrræði við skuldavanda heimila og smærri fyrirtækja hafa miðast við að viðhalda greiðsluvilja.

 

Þessi afstaða ríkisstjórnarinnar og vinnubrögð bankanna hafa skapað aukna misskiptingu. Landsmenn horfa upp á að það er verið að afskrifa skuldir þeirra sem ullu hruninu. Þessir halda líka fyrirtækjum sínum og arði af ólöglegum fjármálagjörningum á sama tíma og almenningur er látinn sitja uppi með forsendubrestinn. Því er svo komið að óréttlætið ógnar félagslegum stöðugleika í landinu. Kjörnir fulltrúar fara eftir kröfum fjármálaaflanna á kostnað hagsmuna almennings.

 

Íslenska bankakerfið hefur sett skuldir sínar yfir á almenning eins og gert hefur verið í Grikklandi, Írlandi, Portúgal og víðar. Ísland sker sig því ekkert úr hvað það varðar að lýðræðið hefur orðið fórnarlamb bankaveldisins.

 

Virðingarfyllst,

Andrea Jóhanna Ólafsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna

Ásta Hafberg, nemandi í viðskiptastjórnun

Ásthildur Cesil Þórðardóttir, fyrrverandi garðyrkjustjóri

Elínborg K. Kristjánsdóttir, fyrrverandi blaðamaður

Elías Pétursson, framkvæmdastjóri/háskólastúdent

Eyjólfur Kolbeinn Eyjólfsson, hugbúnaðarsérfræðingur

Björg Sigurðardóttir, fyrrverandi bankastarfsmaður

Björk Sigurgeirsdóttir, ráðgjafi

Guðbjörn Jónsson, ráðgjafi kominn á eftirlaun

Guðmundur Ásgeirsson, kerfisfræðingur

Guðrún Skúladóttir, sjúkraliði

Gunnar Skúli Ármannsson, læknir

Helga Garðarsdóttir, ferðamálafræðingur

Helga Þórðardóttir, kennari

Indriði Helgason, rafvirki

Jakobína I. Ólafsdóttir, stjórnsýslufræðingur

Rakel Sigurgeirsdóttir, íslenskukennari

Sigurjón Þórðarson, líffræðingur

Sigurlaug Ragnarsdóttir, listfræðingur

Vilhjálmur Bjarnason, ekki fjárfestir

Þórarinn Einarsson, aktívisti

Þórður Á. Magnússon, framkvæmdarstjóri

Afrit sent á erlenda og innlenda fjölmiðla svo og ráðherrana þrjá sem eru í gestgjafahlutverkinu á ráðstefnunni: Iceland´s Recovery-Lessons and Challenges sem haldinn verður í Hörpunni n.k. fimmtudag eða þ. 27. október

 

 

Eru skuldarar réttdræpir

Ég vil vekja athygli á mjög athyglisverðum borgarafundi í Háskólabíói mánudaginn 26. september kl. 20. Þessi fundur verður vonandi upphafið af andstöðuvori á þessu hausti. Sú niðurstaða byggist reyndar á okkur sjálfum.

Frummælendur verða Sturla Jónsson sem hefur lúslesið lagasöfn landsins sem snúa að lántökum og meðrferð slíkra mála. Við þann lestur hefur hann uppgötvað ýmis lögbrot sem framin eru á lántakendum.  Honum hefur gengið erfiðlega að fá góð gagnrök við fullyrðingum sínum hjá lærðum. Þess vegna er m.a. boðað til þessa fundar til að ræða þessi máli. Ennþá hefur ekki tekist að fá meðmælenda við beitingu núverandi laga og stefnir í að niðurstaðan verði að á Íslandi fari menn ekki eftir lögum heldur hefðum.

Jóhannes Björn, rithöfundur og höfundur bókarinnar Falið Vald, mun ræða um fjármálkerfið, spillinguna og klikuskapinn og skýra væntanlega fyrir okkur á hverju beiting laga nærist á Íslandi. Björn Þorri Viktorsson Hæstaréttarlögmaður sem hefur látið til sín taka varðandi lánamál heimilanna mun segja okkur frá sinni sýn á þessi mál. Ragnar Þór Ingólsfsson stjórnarmaður í VR hefur ígrundað lífeyrissjóðakerfið okkar og hagsmunatengslin í kringum það kerfi. Hann mun fræða okkur um það og hlutverk lífeyrissjóðakerfisins sem lánadrottins á Íslandi.

Fundurinn verður örugglega mjög merkilegt innlegg í umræðu dagsins. Hann fjallar um hagsmunamál allra lántakenda og réttarstöðu þeirra. Hann gæti orðið upphafið að syllu sem ekki gefur eftir í baráttu þeirra sem finnst að réttur hafi verið brotinn á sér sem lántakenda á Íslandi.

Mætum og sýnum borgarlega virkni.

 

 

 

Undirskriftasöfnun Hagsmunasamtök Heimilanna.

Icesave-ælan

 Þessa grein sendum við Rakel Sigurgeirsdóttir á Pressuna fyrir nokkru en hún hefur ekki enn þá ekki birst svo við birtum hana á blogginu okkar.

 

Æla er magainnihald sem líkaminn hefur ákveðið að losa sig við vegna þess að það er líkamanum skaðlegt. Tryggvi Þór Herbertsson, þingmaður, hefur líkt Icesave við ælu en ætlar samt að kyngja henni. Gunnar Tómasson, hagfræðingur, telur aftur á móti að hún sé best komin í dallinum.

Gunnar skrifaði bréf til framkvæmdastjóra Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, Dominiques Strauss-Khan og forseta Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, José Manuels Barrosos. Við vorum ellefu sem skrifuðum undir þetta bréf.  Þar bendir Gunnar Tómasson á að Icesave-ælan gæti reynst þjóðinni hættuleg.

Í bréfinu kemur fram að horfur Íslands séu verri en menn gerðu ráð fyrir við gerð hinna svokölluðu Brussels-viðmiða í nóvember 2008. Þar var gert ráð fyrir að taka ætti tillit til efnahagsaðstæðna Íslands við gerð Icesave-samninganna.

Nú hefur komið fram að á næstu árum verða tekjur landsins minni og skuldir hærri en gert var ráð fyrir. Gunnar Tómasson bendir á að í núverandi Icesave-samningi er ekki tekið mið af þessu staðreyndum. Álit sitt byggir hann á nýútkominni skýrslu AGS. Hann vann þar árum saman og skilur því manna best tungutak þeirrar stofnunar.

Gunnar bendir á þá staðreynd að skuldir Íslands eru það miklar að ekki er hægt að standa við Icesave-samninginn. Hann bendir  reyndar á að skuldirnar gætu vel verið ósjálfbærar og það án Icesave. Þess vegna telur Gunnar Tómasson að Icesave-ælan sé best komin í dallinum og ekki sé á það hættandi að kyngja henni. Timburmennirnir eftir fylliríið fyrir 2008 eru Tryggva Þór hins vegar svo þungbærir að honum virðist Icesave-ælan jafnvel svalandi.

Að ætla okkur hinum að kyngja ælunni með honum er engan veginn við hæfi!

Bréf frá Michael Hudson

Við fengum bréf frá Michael Hudson þar sem hann ræðir Icesave kosningarnar. Bréfið er mjög langt og því fylgir það með hér í viðhengi. Ég birti nokkra valda kafla úr bréfinu.

Will Iceland Vote "No" on April 9, or commit financial suicide?

Michael Hudson

 

But Ireland, Greece and Iceland are now being told horror stories about what might happen if governments do not commit financial suicide. The fear is that debtors may revolt, leading the Eurozone to break up over demands that financialized economies turn over their entire surplus to creditors for as many years as the eye of forecasters can see, acquiescing to bank demands that they subject themselves to a generation of austerity, shrinkage and emigration.

That is the issue in Iceland's election this Saturday. It is the issue now facing European voters as a whole: Are today's economies to be run for the banks, bailing them out of unpayably high reckless loans at public expense? Or, will the financial system be reined in to serve the economy and raise wage levels instead of imposing austerity.

 ----------------------------------------------------------------------------------

            What seems remarkable is that Icelandic voters may take seriously their prime minister's threat that a "No" vote on the Icesave bailout would lead the UK and Holland to blackball Icelandic entry. The new Conservative Prime Minister has little love for Mr. Brown, and realizes that his own voters are not eager to support membership of a country that is willing to sacrifice the domestic economy to pay bankers for what looks like shady loans. And what of the rest of Europe? Is buckling under to unfair bank demands really the way to make friends with the indebted PIIGS countries? Do these countries want to admit another neoliberal advocate favoring banks over their domestic economies? Or would Iceland make more friends by voting "No"?

            Last weekend half a million British citizens marched in London to protest the threatened cutbacks in social services, education and transportation, and tax increases to pay for Gordon Brown's bailout of Northern Rock and the Royal Bank of Scotland. The burden is to fall on labor and industry, not Britain's financial class. The Daily Express, a traditionally campaigning national paper, is now running a full throttle campaign for Britain to leave the EU, on much the same ground that Britain has long rejected joining the euro.

            What is the rational of Iceland and other debtor countries paying, especially at this time? The proposed agreements would give Britain and Holland more than EU directives would. Iceland has a strong legal case. Social Democratic warnings about the EU seem so overblown that one wonders whether the Althing members are simply hoping to avoid an investigation as to what actually happened to Landsbanki's Icesave deposits. Britain's Serous Fraud Office recently became more serious in investigating what happened to the money, and has begun to arrest former directors. So this is a strange time indeed for Iceland's government to agree to take bad bank debts onto its own balance sheet.

            The EU has given Iceland bad advice: "Pay the Icesave debts, guarantee the bad bank loans, it really won't cost too much. It will be fairly easy for your government to take it on." One now can see that this is the same bad advice given to Ireland, Greece and other countries. "Fairly easy" is a euphemism for decades of economic shrinkage and emigration.

-----------------------------------------------------------------------

 

            What makes the problem worse is that foreign-currency debt is not paid out of GDP (whose transactions are in domestic currency), but out of net export earnings - plus whatever the government can be persuaded to sell off to private buyers. For Iceland, the question would become one of how many of its products and services - and natural resources and companies - Britain and the Netherlands would buy.

            It is supposed to be the creditor's responsibility to work with debtors and negotiate payment in exports. Instead of doing this, today's creditors simply demand that governments sell off their land, mineral resources, basic infrastructure and natural monopolies to pay foreign creditors. These assets are forfeited in what is, in effect, a pre-bankruptcy proceeding. The new buyers then turn the economy into a set of tollbooths by raising access fees to transportation, phone service and other privatized sectors.

            One would think that the normal response of a government in this kind of foreign debt negotiation would be to appoint a Group of Experts to lay out the economy's position so as to evaluate the ability to pay foreign debts - and to structure the deal around the ability to pay. But there has been no risk assessment. The Althing has simply accepted the demands of the UK and Holland without any negotiation. It has not even protested the fact that Britain and Holland are still running up the interest clock on the charges they are demanding.
            Why doesn't Iceland's population behave like that of Ireland or Greece, not to mention Argentina or the United States, and say to Europe's financial negotiators: "Nice try! But we're not falling for it. Your creditor game is over! No nation can be expected to keep committing financial suicide Ireland-style, imposing economic depression and forcing a large portion of the labor force to emigrate, simply to pay bank depositors for the crimes or negligence of bankers."

            The credit rating agencies have tried to reinforce the Althing's attempt to panic the population into a "Yes" vote. On February 23, Moody's threatened: "If the agreement is rejected, we would likely downgrade Iceland's ratings to Ba1 or below." If voters approve the agreement, however, "we would likely change the outlook on the government's current Baa3 ratings to stable from negative,"  in view of a likely "cut-off in the remaining US$1.1 billion committed by the other Nordic countries and probably also to delays in Iceland's IMF program."

            Perhaps not many Icelanders realize that credit ratings agencies are, in effect, lobbyists for their clients, the financial sector. One would think that they had utterly lost their reputation for honesty - not to mention competence - by pasting AAA ratings on junk mortgages as prime enablers of the present global financial crash. The explanation is, they did it all for money. They are no more honest than was Arthur Andersen in approving Enron's junk accounting.

----------------------------------------------------------------------

 

            So returning to the problem of the credit rating agencies, how can anyone believe that agreeing to pay an unpayably high debt would improve Iceland's credit rating? Investors have learned to depend on their own common sense since losing hundreds of billions of dollars on the ratings agencies' reckless ratings. The agencies managed to avoid criminal prosecution by noting that the small print of their contracts said that they were only providing an "opinion," not a realistic analysis for which they could be expected to take any honest professional responsibility!

            Argentina's experience should provide the model for how writing off a significant portion of foreign debt makes the economy more creditworthy, not less. And as far as possible lawsuits are concerned, it is a central assumption of international law that no sovereign country should be forced to commit economic suicide by imposing financial austerity to the point of forcing emigration and demographic shrinkage. Nations are sovereign entities.
            It thus would be legally as well as morally wrong for Iceland's citizens to spend the rest of their lives paying off debts owed for money that should rather be an issue between Britain's Serious Fraud Office and the British bank insurance agencies.

            Overarching the vote is how high a price Iceland is willing to pay to join the EU. In fact, as the Eurozone faces a crisis from the PIIGS debtors, what kind of EU is going to emerge from today's conflict between creditors and debtors. Fears have been growing that the euro-zone may break up in any case. So Iceland's Social Democratic government may be trying to join an illusion - one that now seems to be breaking up, at least as far as its neoliberal extremism is concerned. Just yesterday (Thursday, April 7) a Financial Times editorial commented on what it deemed to be Portugal's premature cave-in to EU demands:

            Another eurozone country has been humbled by its banks. Earlier this week, Portugal's banks were threatening a bond-buyers' go-slow unless the caretaker government sought financial help from other European Union countries. ... Lisbon should have stuck to its position. ... it should still resist doing what the banks demanded: seeking an immediate bridging loan. ... By jumping the gun, the government risks having scared markets away entirely. That may prejudice the outcome of negotiations about the longer-term facility.
            The caretaker government has neither the moral nor the political authority to determine Portugal's future in this way. It should not precipitately abandon the markets. That may mean paying high yields on debt issues in coming months - higher than they might have been had the government not folded its hand too soon. ... The right time to opt for an external rescue would have been at the end of a national debate."[1]

 

            The same should be true for Iceland. Looking over the past year, it seems that the island nation has been used as a target for a psychological and political experiment - a cruel one - to see how much a population will be willing to pay that it does not really owe for what bank insiders have stolen or lent to themselves.

            This is not only an Icelandic problem. It remains a problem in Ireland, and in the United States for that matter, as well as in Britain itself.

            The moral is that creditor foreclosure - or voluntary forfeiture to pay international bankers - has become today's preferred mode of economic warfare. It is cheaper than military conquest, but its aim is similar: to gain control of foreign property and levy tribute - in a way that the tribute-payers accept voluntarily. Land is appropriated and foreclosed on - or, what turns out to be the same thing, its rental income is pledged to foreign bank branches extending mortgage credit that absorbs the net rent. The result is economic austerity and chronic depression, ending the upsweep in living standards promised a generation ago.

            Iceland's government seems to have become decoupled from what is good for voters and for the very survival of Iceland's economy. It thus challenges the assumption that underlies all social science and economics: that nations will act in their own self-interest. This is the assumption that underlies democracy: that voters will realize their self-interest and elect representatives to apply such policies. For the political scientist this is an anomaly. How does one explain why a national parliament is acting on behalf of Britain and the Dutch as creditors, rather than in the interest of their own country accused of owing debts that voters in other countries have removed their governments for agreeing to?

[1] "Banks 1, Portugal 0," Financial Times editorial, April 7, 2011.

 

Skrár tengdar þessari bloggfærslu:

• iceland_s_no_vote_april_2011_michael_hudson.docx

Flott NEI auglýsing!

SOS frá Íslandi

Að frumkvæði Gunnars Tómassonar, hagfræðings og fyrrverandi ráðgjafa hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, og fleiri Íslendinga var meðfylgjandi bréf sent til Dominiques Strauss-Khans, framkvæmdastjóra Alþjóðagaldeyrissjóðsins, og José Manuels Barrosos, forseta Framkvæmdarstjórnar Evrópusambandsins. Bréfið var sent til þeirra í ljósi þess lykilshlutverks sem AGS og ESB skipuðu í nóvember 2008 þegar samningaviðræðurnar vegna Icesave hófust.

Á þessum tíma setti AGS fram spár um efnahagshorfur Íslands og gengið var frá samkomulagi um að ef efnahagsþróun landsins yrði umtalsvert verri en þessar spár gerðu ráð fyrir þá gæti Ísland farið fram á viðræður við Bretland og Holland vegna þeirra þátta sem liggja til grundvallar frávikinu og um sjálft viðfangsefnið Icesave. Nýlegt mat AGS á þróuninni á árunum 2009 til 2010 og spár fyrir 2011 til 2013 gefa mun verri mynd en fyrri spár.

Bréfritarar hafa áhyggjur af því að núverandi frumvarp um Icesave-samninginn, sem verður lagt fyrir í þjóðaratkvæðagreiðslunni 9. apríl n.k., endurspegli ekki þessa neikvæðu þróun. Því fara bréfritarar þess á leit við AGS og ESB að þessar stofnanir „geri ítarlegt og sjálfstætt endurmat á skuldaþoli Íslands annars mun vanhugsuð úrlausn Icesave-málsins þröngva Íslandi í ósjálfbæra erlenda skuldagildru."

 

Reykjavík 28. mars 2011

Mr. Dominique Strauss-Kahn

Managing Director

International Monetary Fund

Washington, DC 20431

USA

Kæri, Mr. Strauss-Kahn.

Eftir hrun íslenska bankakerfisins í október 2008 féll verg landsframleiðsla (VLF) um 25% á næstu tveimur árum eða úr 17 millörðum bandaríkjadala niður í 12‚8 milljarða bandaríkjadala (USD). Ef spá Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) um 14,8% vöxt vergrar landsframleiðslu næstu þrjú árin gengur eftir mun hún nema 14,7 milljörðum bandaríkjadala árið 2013 og vera 13% lægri en árið 2008.

Horfurnar eru aðeins skárri ef mið er tekið af vergri landsframleiðslu á stöðugu verðlagi í íslenskum krónum . AGS spáir að árið 2013 verði verg landsframleiðsla um 2-3% lakari en árið 2008 sem þýðir að hún verður 4-6% lægri en AGS spáði í nóvember 2008.

Með öðrum orðum þá eru efnahagshorfur Íslands umtalsvert lakari en gengið var út frá við gerð svokölluðu Brussels viðmiða fyrir ICESAVE samninga sem aðilar málsins samþykktu undir handleiðslu viðkomandi stofnunar Evrópusambandsins (ECOFIN) í nóvember 2008.

Jafnframt telur AGS að vergar erlendar skuldir Íslands í lok ársins 2009 hafi verið um 308% af vergri landsframleiðslu. Það þýðir nærri tvöfalt það 160% hlutfall sem sjóðurinn spáði í nóvember 2008. Í skýrslu AGS um Ísland, dagsettri 22. desember 2010, er því spáð að vergar erlendar skuldir Íslands muni nema 215% af vergri landsframleiðslu í árslok 2013 (sjá töflu 3, bls. 32 í umræddri skýrslu) eða liðlega tvöfalt það 101% hlutfall sem spáð var í nóvember 2008 (sjá töflu 2, bls. 27 í sama riti).

Vergar erlendar skuldir Íslands í lok 2009 voru langt umfram það 240% hlutfall  af vergri landsframleiðslu sem starfsmenn AGS mátu sem „augljóslega ósjálfbært" í skýrslu þeirra sem er dagsett 25. nóvember 2008 (sjá bls. 55 í þessari skýrslu).

Meginmarkmið þess samningaferils um ICESAVE sem hleypt var af stokkunum í nóvember 2008 var að tryggja uppgjör á flóknum málum sem viðkomandi aðilar, að meðtöldum ESB og AGS, voru einhuga um að leiða til farsællar lausnar samhliða endurreisn íslenska hagkerfisins. 

Við undirritaðir Íslendingar höfum verulegar áhyggjur af því að fyrirliggjandi drög að samkomulagi um ICESAVE samrýmist ekki þessu meginmarkmiði, og vísum í því sambandi til umsagna AGS um þróun og horfur varðandi innlendar hagstærðir og erlenda skuldastöðu Íslands hér að ofan.

 

Því förum við þess virðingarfyllst á leit við ESB og AGS að þessar stofnanir takist á hendur ítarlegt og sjálfstætt endurmat á skuldaþoli Íslands svo að vanhugsuð úrlausn ICESAVE-málsins þröngvi ekki Íslandi í ósjálfbæra erlenda skuldagildru.

Virðingarfyllst,

Gunnar Tómasson, hagfræðingur

 

Ásta Hafberg, háskólanemandi

Gunnar Skúli Ármannsson, læknir

Helga Þórðardóttir, kennari

Jakobína Ingunn Ólafsdóttir, stjórnsýslufræðingur

Lilja Mósesdóttir, þingmaður Vinstri grænna

Rakel Sigurgeirsdóttir, framhaldsskólakennari

Sigurjón Þórðarson, formaður Frálslynda flokksins

Vigdís Hauksdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins

Þór Saari, þingmaður Hreyfingarinnar

Þórður Björn Sigurðsson, starfsmaður Hreyfingarinnar

 

Svör sendist til;

[e-mail]

Helga Thordardottir

Seidakvisl 7

110 Reykjavik

Iceland

 

 

 

***

 

 

Bréf til ESB

 

Íslandi 18.03 2011

Mr Herman Van Rompuy     

European Council
Rue de la Loi 175
B-1048 Brussels

 

 

Kæri  herra Van Rompuy

 

Haustið 2008 hrundi nánast allt íslenska bankakerfið (90%) á nokkrum dögum og þar með Landsbankinn og útibú hans í London og Amsterdam (Icesave-reikningarnir). Samkvæmt grundvallarreglu EES samningsins virðist jafnréttishugtakið um jafna stöðu allra á markaði vera undirstaða alls samstarfs innan Evrópusambandsins. Það kemur skýrt fram í 1. hluta samningsins um EES eins og hann birtist í íslenskum lögum nr. 2/1993 en þar segir svo í e. lið 2. töluliðar 1. gr:

„að komið verði á kerfi sem tryggi að samkeppni raskist ekki og að reglur þar að lútandi verði virtar af öllum" (Áhersluletur er bréfritara) Þarna er beinlínis sagt að ein af grundvallarreglum EES samstarfsins sé að raska ekki samkeppni.

Í ljósi þessa verður ekki betur séð en breskum og hollenskum stjórnvöldum hafi borið skylda til að sjá til þess að útibú Landsbanka, í London og Amsterdam, hefði fullgildar tryggingar innlána í Tryggingasjóðum innistæðueigenda í viðkomandi löndum. Annað hefði verið mismunun á markaði annars vegar í óhag fjármagnseigenda en hins vegar til hagsbóta fyrir Landsbankann.

Bretar og Hollendingar tóku Icesave einhliða úr eðlilegum farvegi réttarfars yfir í hið pólitíska umhverfi. Á þeim grundvelli krefja þeir íslenska skattgreiðendur af mikilli hörku um endurgreiðslu þeirra innlána sem tryggð áttu að vera í bresku og hollensku innistæðutryggingakerfi eins og EES reglurnar kveða skýrt á um.

Fyrstu viðbrögð íslenskra stjórnvalda voru að þau hefðu verið beitt ofríki og vildu því fara með málið fyrir dómstóla. Bretar og Hollendingar höfnuðu því en áður höfðu Bretar sett hryðjuverkalög á Ísland og Landsbankann. Bretar stöðvuðu í framhaldinu starfsemi Kaupþings-banka (Singer & Friedlander) í London og féll þá stærsta fjármálafyrirtæki Íslands.

Vegna harkalegra viðbragða Breta og Hollendinga lokaðist fyrir flæði fjármagns til og frá Íslandi. Með því voru ríkisfjármál Íslands tekin í gíslingu. Þess vegna urðu Íslendingar að samþykkja að semja um Icesave-skuldina til að fá aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Krafa AGS um þetta atriði kom fyrir samstilltan þrýsting Breta, Hollendinga og ESB-þjóðanna að gangast undir Icesave-kröfurnar.

Núverandi Icesave-samningar geta kostað okkur hálf fjárlög íslenska ríkisins. Ef neyðarlögin frá því í október 2008 verða dæmd ógild verða Icesave-kröfurnar tvöföld fjárlög ríkissjóðs. Íslenskur almenningur á erfitt með að sætta sig við að bera þessar byrðar vegna fjárglæfrastarfsemi einkabanka. Byrðar sem í raun tilheyra tryggingasjóðum Breta og Hollendinga samkvæmt grunnreglum EES um jafna samkeppnisstöðu útibúa Landsbankans í þessum löndum við aðra banka á sama markaðssvæði.

Íslenska þjóðin mun kjósa um nýjasta Icesave-samninginn þann 9. apríl næst komandi. Við höfnuðum þeim síðasta. Þess vegna finnst okkur undirrituðum áríðandi að fá svör við eftirfarandi spurningum fyrir þann tíma.

1.      Hvers virði eru þríhliða samningar (Icesave samningarnir) þar sem tveir aðilar samningsins hafna eðlilegri málsmeðferð og í krafti aðstöðu sinnar neyða þriðja aðilann að samningaborði til að fjalla um málefni sem allar líkur benda til að séu uppgjörsmál Landsbankans við innistæðutryggingakerfi Breta og Hollendinga?

2.      Hvers vegna var Íslendingum meinað að verja sig fyrir þar til bærum dómstólum um réttmæti krafna Breta og Hollendinga haustið 2008?

3.      Í ljósi þess að Landsbankinn varð að fara eftir breskum lögum hvers vegna var honum þá heimilað að taka við innlánum áður en bankinn var búinn að tryggja sig hjá breska innistæðutryggingasjóðnum?

3.1  Veitti það bankanum ekki óeðlilegt forskot á markaði að vera undanskilinn þeirri kröfu?

3.2  Var hagur breskra neytenda ekki fyrir borð borinn með því að leyfa Landsbankanum að tryggja sig með minni kostnaði en aðrir á markaði?

3.3  Ætlar ESB að láta Breta og Hollendinga komast upp með að brjóta grunnreglur EES samningsins um jafna stöðu fyrirtækja á sama markaði ?

4        Samrýmist það stefnu ESB að þegar einkabanki verður gjaldþrota myndist krafa á skattfé almennings?

5        Er innistæðutryggingakerfi einhvers Evrópulands nógu öflugt til að standa undir falli 90% af bankakerfinu í landi sínu?

6        Hver verða viðbrögð ESB ef íslenskur almenningur hafnar nýjustu Icesave samningunum þann 9. apríl n.k?

 

 

 

 

 

Virðingarfyllst og með ósk um góð svör

 

Ásta Hafberg, háskólanemi

Baldvin Björgvinsson, raffræðingur / framhaldsskólakennari

Björn Þorri Viktorsson, hæstaréttarlögmaður

Elinborg K. Kristjánsdóttir, fyrrverandi blaðamaður, núverandi nemi

Elías Pétursson, fv. framkvæmdarstjóri

Guðbjörn Jónsson, fyrrverandi ráðgjafi

Guðmundur Ásgeirsson, kerfisfræðingur 

Gunnar Skúli Ármannsson, læknir

Haraldur Baldursson, tæknifræðingur 

Helga Garðasdóttir,  háskólanemi

Helga Þórðardóttir, kennari

Inga Björk Harðardóttir, kennari/myndlistakona

Karólína Einarsdóttir, líffræðingur og kennari

Kristbjörg Þórisdóttir, kandídatsnemi í sálfræði

Kristján Jóhann Matthíasson, fv sjómaður

Pétur Björgvin Þorsteinsson,  djákni í Glerárkirkju

Rakel Sigurgeirsdóttir,  framhaldsskólakennari

Sigurjón Þórðarson, líffræðingur

Sigurlaug Ragnarsdóttir, listfræðingur

Steinar Immanúel Sörensson, hugmyndafræðingur

Þorsteinn Valur Baldvinsson Hjelm, eftirlitsmaður

Þórður Björn Sigurðsson, starfsmaður Hreyfingarinnar

 

Svör og eða spurningar skal senda til

 

Gunnars Skúla Ármannssonar

Seiðakvísl 7

110 Reykjavík

Ísland

[e-mail]

 

 

Afrit sent til ýmissa ráðamanna ESB og EFTA, viðkomandi ráðuneyta Bretlands, Hollands og Íslands auk evrópskra fjölmiðla.